Een Veilig Nest

EDCs

Komt er ooit een verbod op hormoonverstorende stoffen?

 

hormoonverstoorders

Behalve dat producten zoals plastic en veel schoonmaakmiddelen schadelijk zijn voor milieu en dieren, toont wetenschappelijk onderzoek aan dat hormoonverstorende stoffen (Endocrine Disrupting Chemicals, of afgekort EDC’s) in dergelijke producten het hormonale systeem kunnen verstoren. Dit kan leiden tot een schadelijk effect op het zenuwstelsel en immuunsysteem. Waarom is het gebruik van EDC’s in alledaagse producten dan toegestaan?

Wat zijn hormoonverstorende stoffen?

EDC’s zijn synthetische, lichaamsvreemde stoffen die werken als hormonen of de werking ervan blokkeren. Dergelijke stoffen zijn in veel producten te vinden, zoals in de coating van blikjes, plastic in magnetronmaaltijden, schoonmaakmiddelen, cosmetica en speelgoed. Blootstelling aan EDC’s kan onder andere leiden tot afnemende kwaliteit van sperma bij mannen, onvruchtbaarheid bij vrouwen, een toename van het aantal diabetespatiënten, borst- en prostaatkanker, en obesitas [1].

In een uitzending van Reporter Radio eind 2016 spraken verschillende personen over de gezondheidsrisico’s van EDC’s en hoe moeilijk het is om een verbod op schadelijke stoffen te krijgen. Zo sprak onder andere uroloog Gert Dohle van het Erasmus Ziekenhuis over de toename van lichamelijke afwijkingen. In zijn praktijk ziet hij een verdubbeling van mannen met zaadbalkanker, afwijkingen aan de urinebuis en vruchtbaarheidsproblemen. Verder spreekt reproductie-toxicoloog Aldert Piersma van het RIVM over de risicovolle stof Bisfenol A (BPA), een weekmaker die onder andere in voedselverpakkingen zit [2].

Machtige industriële lobby

Wanneer mens, milieu en natuur gevaar lopen, mogen gevaarlijke stoffen verboden worden; zelfs wanneer onderzoek en evaluatie naar de risico’s nog loopt. Het is echter moeilijk om een verbod te krijgen op deze schadelijke stoffen. De Europese Commissie wilde in 2013 al richtlijnen opstellen die hormoonverstorende stoffen, waaronder EDC’s, verbieden, maar door een lobby van de chemische industrie en pesticidenproducenten werd de regelgeving rondom hormoonverstorende stoffen beïnvloed. De chemische industrie is tegen een verbod op deze stoffen en oefent samen met een groep landen binnen de Wereldhandelsorganisatie druk uit op regelgeving bij de Europese Commissie. Daarnaast hebben veel wetenschappers zich ook in deze discussie gemengd. Zij pleiten voor toelating van bepaalde hormoonverstorende stoffen, onder de voorwaarde dat deze op een veilige manier verwerkt moeten kunnen worden [3].

Of er in de toekomst een verbod komt op EDC’s blijft vooralsnog een vraag. In juni 2017 zal de Europese Commissie nieuwe regelgeving rondom chemische middelen presenteren, waarin duidelijk moet worden of er strengere maatregelen komen rondom hormoonverstorende stoffen in producten.

Meer informatie over hormoonverstoorders en hoe u deze kunt vermijden kunt u hier vinden.

[1] http://www.wecf.eu/nederland/nieuws/2013/hormoonverstorende-stoffen.php

[2] http://www.nporadio1.nl/reporter-radio/onderwerpen/383129-hormonen-verstoord

[3] http://www.nporadio1.nl/onderzoek/2171-hoe-de-hormonenlobby-probeert-een-chemicalienverbod-tegen-te-houden

Save

Save

Reacties

Reageer »

ADHD en lager IQ mogelijk gevolg schadelijke stoffen in huis

Schadelijke stoffen, waaronder de hormoonverstorende stoffen BPA (Bisfenol A) en ftalaten, in voedselverpakkingen en consumentengoederen, kunnen schadelijk zijn voor de hersenontwikkeling van kinderen. Zo blijkt uit het recent verschenen rapport: ‘No Brainer –The Impact of chemicals on children’s brain development: a cause of concern and a need for action’ van de Britse organisatie CHEM Trust.

chemtrust

Veiligheid van schadelijke chemicaliën moet beter worden getest

In het rapport focust CHEM Trust zich op chemicaliën die gebruikt worden in huishoudens, scholen en kantoren. Hierbij wordt benadrukt dat de schadelijke effecten van dergelijke materialen te vermijden zijn – wat nodig is, aangezien de stoffen onder andere kunnen leiden tot ADHD en een lager IQ bij kinderen.

Kinderen staan voortdurend in contact met verschillende chemicaliën die cumulatief tot ernstige gevolgen kunnen leiden. Toxicoloog Majorie van Duursen van de Universiteit Utrecht vindt het dan ook onbegrijpelijk dat chemische stoffen nauwelijks worden getest op mogelijke effecten op de hersenontwikkeling: “Het rapport van CHEM Trust benadrukt dat chemicaliën beter getest moeten worden en dat er betere beschermende wetgeving moet komen. Zolang we dat niet hebben zijn we één groot experiment met de hersenen van onze kinderen aan het doen,” zegt van Duursen. Ook andere wetenschappers, zoals professor Barbara Demeneix en professor Philippe Grandjean ondersteunen de resultaten van het CHEM Trust rapport: “De mate van chemische blootstelling is momenteel ongekend, evenals veelzijdig, alom aanwezig en vindt al plaats vanaf de conceptie,” aldus Demeneix.

Aanbevelingen

Om het probleem aan te pakken doet CHEM Trust in het rapport verschillende aanbevelingen voor beleidsverbetering, waaronder snelle actie voor verbod op schadelijke chemicaliën, en de garantie dat bij alle tests op veiligheid van chemicaliën ook rekening wordt gehouden met de mogelijke gevolgen voor hersenontwikkeling.

Het volledige rapport van CHEM Trust is hier te downloaden.

Save

Save

Save

Childproof netwerk presenteert actieplan voor gezond leefmilieu

Kinderen zijn extra kwetsbaar voor milieuvervuiling en schadelijke stoffen in alledaagse producten. Childproof, een netwerk van middenveldorganisaties en gezondheidswetenschappers, stelde daarom een zogeheten Children Health Action Plan (CEHAP) op, om kinderen hier beter tegen te beschermen.

Voorstellen actieplan

Op 14 maart werd het actieplan voorgesteld tijdens een bijeenkomst in Brussel. Belangrijkste thema’s: hormoonverstorende stoffen, luchtvervuiling, lawaai en het binnenhuismilieu.

childproof

Het programma werd geopend door dr. Dorota Jarosinkska van  de WHO, de Wereldgezondheidsorganisatie, en prof. dr. Catherine Bouland van de Universiteit van Brussel. Verder hebben verschillende sprekers uitgelegd hoe en waarom blootstelling aan hormoonverstorende stoffen (EDC’s) schadelijk kan zijn voor met name kinderen en zwangere vrouwen. Ook milieu- en luchtvervuiling kwam aan bod, waarbij verschillende punten voor verbetering werden gegeven.

WECF

Met het CEHAP plan, mede ondertekend door WECF, wordt extra aandacht gevraagd voor een gezond leefmilieu voor kinderen. Het is aan de verschillende overheden om de voorgestelde ideeën te implementeren in de eigen actieplannen.

Meer informatie over Childproof en het actieplan vind je hier

Een uitgebreid artikel uit het tijdschrift Knack over de bijeenkomst is hier te lezen

 

Save

Save

Save

Save

Nieuw onderzoek NVWA: babylotions en babycrèmes bevatten geen verboden parabenen, op 1 na

Wetenschappers waarschuwen al een aantal jaren dat er mogelijk grote gezondheidsrisico’s bestaan door blootstelling aan hormoonverstorende stoffen vooral voor jonge kinderen tijdens de zwangerschap en in de eerste jaren van hun leven.

Borstkanker, zaadbalkanker, vruchtbaarheidsproblemen, maar ook obesitas en diabetes en gedrag–‐ en leerproblemen worden in verband gebracht met deze hormoonverstorende stoffen. Omdat het om veel groepen chemische stoffen gaat, die in bijna alle soorten consumentenproducten voorkomen  loopt de wetgeving achter op de wetenschap. Het voorzorgsbeginsel wordt niet genoeg toegepast.

WECF onderzocht eerder dit jaar 341 producten verkrijgbaar op de Franse markt, en vond in liefst 299 daarvan ingrediënten met een bedenkelijke reputatie. De resultaten van dit onderzoek zijn hier te vinden.

Deze week verscheen een nieuw onderzoek van de NVWA: babylotions en babycrèmes bevatten geen verboden parabenen, op 1 na. Van de 76 in het voorjaar van 2016 onderzochte babylotions en –crèmes voldoen 75 aan de veiligheidseisen; ze bevatten geen verboden parabenen.

Fabrikanten uit EU-landen en daarbuiten lijken het gebruik van parabenen – stoffen die worden gebruikt als conserveermiddel – in cosmetische producten bestemd voor baby’s te vermijden. Hoewel een aantal parabenen onder voorwaarden is toegestaan als conserveermiddel in cosmetische producten, gebruiken producenten deze stoffen niet meer. Producenten gebruiken vaak de claim ‘vrij van parabenen’.

Aangescherpte veiligheidseisen
De Europese veiligheidseisen voor het gebruik van parabenen in cosmetische producten zijn in 2015 aangescherpt. Dat geldt vooral voor cosmetische producten die niet worden afgespoeld en die bestemd zijn voor kinderen onder de 3 jaar. Crèmes en lotions bestemd voor billetjes van kinderen onder de 3 jaar mogen geen propyl- en butylparabeen bevatten, omdat deze parabenen mogelijk hormoonverstorend werken en vooral als de creme wordt gebruikt op de geïrriteerde huid van babybilletjes.

De NVWA, de Nieuwe Voedsel- en Waren Autoriteit, onderzocht onlangs de juistheid van deze claims. En positief nieuws was dat alle ‘vrij van parabenen-claims’ op waarheid bleken te berusten. In één onderzocht product werd propylparabeen aangetroffen, een stof die niet toegestaan is in billencremes. En de verkoop van het product is inmiddels in Nederland verboden.

Doel van het onderzoek van de NVWA was of de babylotions- en crèmes op de Nederlandse consumentenmarkt voldoen aan de aangescherpte veiligheidseisen. In het voorjaar van 2016 onderzocht de NVWA daartoe 76 babylotions en –crèmes: 37 producten voor de verzorging van babybilletjes en 39 producten voor de verzorging van het hele lichaam. Er zijn uitsluitend monsters genomen van producten die niet bedoeld zijn om te worden afgespoeld. In totaal zijn producten van 55 verschillende merken geanalyseerd. Dat zijn bijna alle merken die beschikbaar zijn voor de Nederlandse consument. De producten zijn zowel gekocht bij de detailhandel als bij webwinkels.

De NVWA onderzocht de monsters op aanwezigheid van parabenen, op de juistheid van het etiket, de aanwezigheid van een waarschuwing “niet gebruiken in het luiergebied” bij aanwezigheid van propyl- of butylparabeen in producten voor de verzorging van het hele lichaam, en de juistheid van ‘vrij van parabenen’- claims.

De links naar het onderzoek en naar de lijst met onderzochte producten is hier te vinden.een_veilig_nest-verzorgen

Hormoonverstoorders zijn overal – WECF in de media

Het Duitse TV station Bayerischen Fernsehen heeft  pas geleden een nieuwsitem uit over EDCs uitgezonden. Voor dit item is onze Duitse WECF  collega Alexandra Caterbow geïnterviewd. Naast Alexandra zijn ook  Edigna Menhardt van het blad Oekotest  en Andrea Gies van de Duitse EPA geinterviewd.  Het (Duitstalige) filmpje is hier te bekijken. Niet zo goed in Duits? Een Veilig Nest vatte het voor je samen:

Alexandra vertelt dat ze al sinds 2009 werkt voor een ban op hormoon verstorende chemicaliën. Afgelopen december schreef ze een open brief aan het Duitse Ministerie van Milieu, Gezondheid, en Voeding. Alexandra: ‘Volgens een studie van het WHO ( World Health Organisation), kunnen hormoon verstorende chemicaliën,  ook bekend als EDCs, allerlei hormoon gerelateerde ziekten veroorzaken, zoals borst kanker, zaadbalkanker, diabetes, obesitas,  en gedragsstoornissen bij kinderen. Dit is nu al een tijdje bekend.  Helaas vinden we deze stoffen nog overal: in textiel, speelgoed, voedsel en verpakkingsmaterialen.’

alexandra-caterbow-100~_v-img__16__9__xl_-d31c35f8186ebeb80b0cd843a7c267a0e0c81647

Naast het lobby-en voor een verbod op EDCs, informeert ze ook consumenten over de gevaren van de hormoon verstoorders.  Ze adviseert jonge moeders en zwangere vrouwen tijdens informatie bijeenkomsten over de gevaren van EDCs:  kleine kinderen en zwangere vrouwen zijn de meest kwetsbare groepen.  De chemicaliën kunnen zich met het genotype van de foetus bemoeien: wanneer EDCs zich bijvoorbeeld rondom een mannelijke foetus bevinden in zijn meest gevoelige tijd, kunnen de chemicaliën schade veroorzaken aan het hormoon systeem. Dit kan vruchtbaarheidsproblemen veroorzaken en een onderontwikkeld reproductie systeem.  Deze schade is onomkeerbaar.

Alexandra is teleurgesteld in de politiek, die bijna geen actie ondernemen op het gebied van EDCs, vooral omdat de risico’s zo duidelijk zijn. ‘De EU kan het maar niet eens worden over de definitie van EDCs en dit zorgt voor enorme vertraging, wellicht wel van jaren, in het proces. In tussentijd veranderd er niets voor de consument.’

Edigna Menhardt van Eko- test geeft aan : ‘het probleem met deze chemicaliën is dat ze in direct contact komen met ons lichaam wanneer we ze op onze huid dragen. We hebben EDCs gevonden in: fietsbroekjes, handschoenen,  en sokken, maar ook in matrassen en kussens. Fabrikanten gebruiken de chemicaliën omdat ze bacteriën doden en niet heel specifiek ergens naar ruiken.

Het probleem is ook bekend bij Andreas Gies van de Duitse Milieu organisatie Umwelt Bundesamt. Hij hekelt de politieke verspreiding in het Europese Parlement. Hij zegt: ‘dit beleid (van het vertragen van het vaststellen van een definitie voor EDCs) kan worden uitgelegd door de bemoeienissen van de chemische industrie. Deze willen de chemicaliën juist verkopen. In Duitsland hebben we de grootste chemische industrie van Europa. Het is daarom dat de situatie in Duitsland anders is dan in bijvoorbeeld Frankrijk, waar men veel consequenter is in implementatie en beleid ontwikkelen dan in Duitsland’.

En dus blijft de strijd voortduren: Alexandra Caterbow richt zich op het informeren van consumenten over de gevaren van EDCs: het WECF heeft bijvoorbeeld de betrouwbare Eco labels op hun site staan.  Daarnaast blijft ze zich bemoeien met de regulatie van EDCs: ‘We roepen politici op om snel richtlijnen te implementeren, in andere termen: we willen dit jaar nog goede criteria voor het  gebruik van hormoon verstorende stoffen in producten. Tot die tijd daar is, hebben we sowieso een label verplichting nodig voor producten met EDCs, zodat de consument geïnformeerd is.

 

Auteur: Maartje Schutte, WECF